VIGC onderzoek blikt vooruit op toekomst grafische industrie.
Gekwalificeerd personeel vinden is de grootste uitdaging voor de grafische industrie. Dat is een van de voornaamste conclusies van een studie uitgevoerd door het Vlaams Innovatiecentrum voor Grafische Communicatie (VIGC), het kenniscentrum voor de grafische industrie. In een reeks uitgebreide interviews met bedrijfsleiders ging het VIGC na welke uitdagingen grafische bedrijven de afgelopen jaren hebben gekend en welke uitdagingen - of bedreigingen - zij zien voor de toekomst.

"De toekomst van de grafische industrie -drukkerijen en alles wat er rond hangt - ligt ons natuurlijk nauw aan het hart.", zegt Eddy Hagen, directeur en trendwatcher van het VIGC. "En wat we in de media horen, is niet altijd even positief. Daarom zijn we midden vorig jaar gestart met een reeks uitgebreide interviews met bedrijfsleiders van grafische bedrijven. We selecteerden bedrijven uit verschillende marktsegmenten, van variërende groottes en geografisch verspreid. Doelstelling was om na te gaan wat die bedrijven - onze doelgroep als kenniscentrum - bezighoudt en welke uitdagingen zij zien. Dit onderzoek was onderdeel van een breder kader, waar we in het verleden onder meer ook bij drukwerkaankopers peilden naar hun verwachtingen voor de toekomst."

Gekwalificeerd personeel grootste uitdaging in een snel evoluerende technologiesector

Een belangrijke vaststelling is dat de grafische industrie de afgelopen jaren grondig veranderd is en dat ze de komende jaren nog verder zal evolueren. Dit zal uiteraard ook zijn invloed hebben op het personeel en de kwalificaties van het personeel. Een goed kennisniveau van het personeel is een absolute must voor het merendeel van de geïnterviewde bedrijven. Doordat de sector ook op technologisch vlak sterk evolueert, zijn niet alle bedrijfsleiders even tevreden over het aangeboden onderwijs. Opmerkelijk hierbij was wel dat heel wat bedrijfsleiders geen antwoord konden geven op de vraag hoeveel procent van de omzet ze investeren in de opleiding van hun mensen, ondanks het feit dat ze een hoog - en up-to-date - kennisniveau enorm belangrijk vinden...

Eenzelfde mogelijke tegenstrijdigheid was te vinden rond het onderwerp innovatie: ook dit werd als zéér belangrijk aanzien, maar slechts weinig bedrijven hebben er vaste budgetten of vaste structuren voor. "Een verklaring zou kunnen zijn dat bedrijven nog iets te veel met de techniek bezig zijn, te weinig met echt management, wat door enkele bedrijfsleiders zelf als reden werd aangegeven.", zegt Erik Steuperaert, senior consultant bij het VIGC en de persoon die het onderzoek heeft uitgevoerd. Eén van de geïnterviewden zei zelfs: "Het is beter beginnen vlotten in ons bedrijf na het binnenhalen van goede managers op belangrijke posten.".

Op het vlak van investeringen zien de bedrijfsleiders twee problemen: de juiste (technologische) keuzes maken en kapitaal vinden. "De technologie, de markt voor papieren communicatie evolueert al een decennium zeer sterk en ook zeer snel.", verklaart Hagen. "Daarom is een goede keuze van technologie én de juiste timing essentieel. Er zijn. nog heel wat mogelijkheden voor verdere automatisering, zowel in de voorbereiding, in de drukkerij als in de afwerking. Machines worden elk jaar weer een stuk performanter... daarom is een goede timing, gebaseerd op een degelijk onderbouwd investeringsdossier waarin de werkelijke noden en opportuniteiten onderzocht zijn, zo belangrijk." En eenmaal een juiste keuze gemaakt, moet er ook nog kapitaal gevonden worden voor de financiering. Iets wat ook niet altijd evident is. De ondersteuning door een goed gefundeerd business plan is ook hier essentieel.

Grafische bedrijven presteren goed, tenminste: de topbedrijven

De grafische industrie heeft bij veel mensen niet het imago van een industrie met een toekomst te zijn. De afgelopen decennia zijn er heel wat bedrijven verdwenen en is het aantal werknemers gedaald. De technologische evolutie is daar een belangrijke reden voor: een hogere efficiëntie. Want de hoeveelheid drukwerk is - ondanks de beloftes van het papierloze kantoor en de concurrentie van het internet - zeker niet sterk gedaald, integendeel: drukwerk heeft zeker nog een toekomst,  net zoals grafische bedrijven. En dat wijzen de cijfers van de Nationale Bank van België ook uit: de netto verkoopmarge van de top 25% van de grafische bedrijven is hoger dan deze van de top 25% van de totale verwerkende industrie. Maar... de kloof tussen de topbedrijven en de minst goede bedrijven in de grafische industrie is groter dan die van de totale verwerkende industrie. En die kloof is de afgelopen 15 jaar alsmaar groter geworden.

"De grafische industrie is een industrie in verandering. Ze heeft een mooie toekomst, maar echter niet voor alle bedrijven. Innovatie, de juiste mensen vinden - en hen continue opleiden - gecombineerd met een goed onderbouwd management zijn de sleutelwoorden.", concludeert Hagen.